Środki z PPK na wkład własny? To może być dobra opcja

Wysokość koniecznego do wniesienia wkładu własnego jest dla wielu Polaków barierą nie do przejścia przy zaciąganiu kredytu hipotecznego. Wobec braku oszczędności czy możliwością uzyskania wsparcia od rodziny, niektórzy skazani są na wynajmowanie mieszkania. Tymczasem rozwiązaniem, które warto wziąć pod uwagę, jest przeznaczenie na wkład własny środków gromadzonych w PPK, czyli Pracowniczych Planach Kapitałowych.

 Najnowsze dane potwierdzają, że program PPK cieszy się nieustającym zainteresowaniem. Tylko w styczniu 2025 r. liczba uczestników wzrosła o 44 tys. osób, a poziom partycypacji osiągnął 51,16 proc. Co jednak najważniejsze – wartość aktywów netto funduszy wyniosła aż 31,91 mld zł – o 1,67 mld zł więcej w porównaniu do grudnia ubiegłego roku.

Taka popularność nasuwa istotne pytanie o opłacalność PPK. W tym przypadku znów warto zaglądnąć do opublikowanych danych. Dla osób oszczędzających w programie od grudnia 2019 roku realne zyski wynoszą od 126 do 168 proc. względem ich wpłat, co przekłada się na dodatkowe 8 858–11 765 zł na rachunku każdego oszczędzającego. Tak dobre wyniki są efektem trzech czynników: regularnych wpłat od pracownika, pracodawcy i państwa oraz sprzyjających wyników inwestycyjnych.

Czym są PPK?

Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) to dobrowolny i prywatny system długoterminowego oszczędzania, stworzony z myślą o zwiększeniu bezpieczeństwa finansowego Polaków nie tylko emerytalnego. Choć z tym celem PPK są najczęściej wiązane.

Program ten opiera się na współpracy pracowników, pracodawców oraz państwa, umożliwiając gromadzenie oszczędności na przyszłość.

Struktura finansowania PPK

Wpłaty na rachunek PPK pochodzą więc z trzech źródeł:

• Od pracownika: podstawowa wpłata wynosi 2% wynagrodzenia brutto. Ale istnieje też możliwość zadeklarowania dodatkowej wpłaty w wysokości do 2%.
• Od pracodawcy: obowiązkowa wpłata to 1,5% wynagrodzenia brutto pracownika, z opcją jej zwiększenia o dodatkowe 2,5%.
• Od państwa: Każdy uczestnik otrzymuje jednorazową wpłatę powitalną w wysokości 250 zł oraz coroczną dopłatę w wysokości 240 zł, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów oszczędzania.

Dzięki takiej strukturze oszczędności w PPK są systematycznie pomnażane, co sprzyja efektywnemu budowaniu kapitału na przyszłość.

Zasady uczestnictwa i zarządzania środkami

Udział w PPK jest automatyczny dla osób zatrudnionych w wieku od 18 do 54 lat, które podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu. Pracownicy w wieku od 55 do 70 lat mogą przystąpić do programu na własny wniosek. Każdy uczestnik ma możliwość rezygnacji z udziału w PPK w dowolnym momencie, składając odpowiednią deklarację u swojego pracodawcy.

Co niezwykle istotne – środki zgromadzone w PPK są prywatną własnością uczestnika i podlegają dziedziczeniu. Oszczędności są inwestowane przez wybraną instytucję finansową, a strategia dostosowana jest przede wszystkim do wieku uczestnika. Ma to na celu podniesienie efektywności całego procesu i maksymalizację zysków, jednak nie za wszelką cenę oczywiście. W praktyce przekłada się na umiarkowane strategie inwestowania, chcą w maksymalnym stopniu ograniczyć czynnik ryzyka.

Wykorzystanie środków z PPK na wkład własny

Warunkiem niezbędnym do zaciągnięcia kredytu hipotecznego jest posiadanie wkładu własnego. Zgodnie z najnowszą rekomendacją Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) jego wysokość musi wynosić 20 proc. wartości nieruchomości, którą planujesz kupić. Jeśli planujesz wzięcie kredytu i masz obawy o zgromadzenie takie sumy, możesz skorzystać z pieniędzy lokowanych w PPK.

Kluczowa informacja dotyczy tego, że na ten cel można przeznaczyć nawet 100% zgromadzonych oszczędności bez jakichkolwiek potrąceń. Ważne jest jednak, aby zwrócić te środki pomiędzy 5 a 15 rokiem od ich wykorzystania. Jeśli tego dopilnujemy, nie poniesiemy żadnych kosztów.

Wypłata może być przeznaczona na:

• zakup mieszkania lub dom;
• budowę domu;
• nabycie udziału w nieruchomości gruntowej;
• nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu;
• zakup lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość;
• nabycie własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego;
• nabycie udziału we współwłasności budynku mieszkalnego lub lokalu.

Aby skorzystać z tej możliwości, należy złożyć wniosek w instytucji finansowej zarządzającej rachunkiem PPK i zawrzeć specjalną umowę określającą warunki wypłaty oraz zwrotu środków.

Jeżeli posiadasz kilka rachunków PPK, możesz wypłacić środki z więcej niż jednej instytucji, pod warunkiem, że dotyczą one tej samej inwestycji (mieszkania lub domu). Nie bez znaczenia jest również możliwość, dzięki której małżonkowie mogą wspólnie wykorzystać swoje oszczędności na wkład własny. Dodatkowo skorzystanie z wypłaty na cele nieruchomościowe nie kończy całego procesu oszczędzania – rachunek PPK nadal będzie otwarty i będzie zasilany wpłatami twoimi, pracodawcy i państwa.

Warunki skorzystania z oszczędności PPK na wkład własny

Aby móc przeznaczyć środki z PPK na wkład własny, musisz spełnić określone warunki:

1.Wiek uczestnika: Możliwość skorzystania z tej formy wypłaty przysługuje uczestnikom, którzy nie ukończyli 45. roku życia.

2. Cel wypłaty: Środki mogą zostać przeznaczone na:

• Zakup prawa własności budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.
• Nabycie prawa własności nieruchomości gruntowej lub jej części.
• Nabycie udziału we współwłasności budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub nieruchomości gruntowej.

3. Umowa z instytucją finansową: Niezbędne jest zawarcie umowy z instytucją finansową prowadzącą rachunek PPK, określającej zasady i terminy wypłaty oraz zwrotu środków. Dokument powinien też precyzyjnie określać warunki zobowiązania. Należy wskazać, na jaki cel zostanie przeznaczony kredyt, warto również sprecyzować zasady oraz harmonogram wypłaty środków z PPK, a także termin rozpoczęcia ich zwrotu na rachunek PPK w związku z finansowaniem wkładu własnego. Po akceptacji wniosku przez instytucję finansową, środki zgromadzone w PPK zostaną wypłacone zgodnie ze wcześniejszymi ustaleniami.

Ważne: jeśli wykorzystasz oszczędności z PPK na wkład własny, musisz zwrócić dokładnie tę samą kwotę. Niewywiązanie się z tego obowiązku w określonym terminie skutkuje koniecznością zapłaty 19% podatku dochodowego od zysków kapitałowych.